19 Kasım 2026 Perşembe
İstanbul19°Parçalı bulutlu

Yayın ilkeleri

Bu ilkeler Alred'in her haberinde, her başlığında ve her görselinde uygulanır. Yayın sistemimizde bunlar birer niyet beyanı değil, yayına çıkmadan önce her metnin sınandığı kurallardır: ilkeye aykırı bir haber teknik olarak yayımlanamaz.

1. Doğruluk ve doğrulama

Bir bilgi, birbirinden bağımsız en az iki kaynakta geçiyorsa ya da olayın birinci elden kaynağı (resmî açıklama, mahkeme kararı, kurum duyurusu, maç sonucu) tarafından açıklanmışsa "doğrulandı" sayılır. Yalnızca tek kaynağa dayanan bilgi, kaynağı adıyla belirtilerek verilir ve haber "doğrulanmadı" rozeti taşır. Aynı haberin farklı sitelerde yeniden yayımlanması bağımsız kaynak sayılmaz; bir ajans haberini aktaran on site, hâlâ tek kaynaktır.

Haberin doğrulama durumu, yeni kaynaklar geldikçe değişir ve haber sayfasında güncellenir. Doğrulanmamış bir haber hiçbir zaman manşete çıkmaz ve "son dakika" olarak işaretlenmez.

2. Olgu ile iddiayı ayırırız

Yerleşik bir haber kuruluşunun ya da ajansın gözlemlenebilir bir olayı aktarması (bir kaza, bir açıklama, bir karar, bir sonuç) atıfla ve düz anlatımla verilir: "DHA'nın haberine göre…", "Valilik açıkladı". Böyle bir haberin başlığı olayı doğrudan söyler.

Gerçek bir iddia (bir kişinin ya da tarafın başkası hakkındaki suçlaması, adı açıklanmayan bir kaynak, bir sosyal medya paylaşımı, doğrulanamayan bir rakam) iddia kalıbıyla ve iddianın sahibiyle verilir: "X, Y'nin … yaptığını iddia etti." Başlık, iddianın sahibini saklamaz. "İddia edildi" ve "öne sürüldü" kalıpları yalnızca bu tür bilgiler için kullanılır; sıradan bir ajans haberini iddia gibi sunmayız, bir iddiayı da olgu gibi sunmayız.

3. Özgünlük

Haber metinleri kaynak metinlerden kopyalanmaz; kaynaklarda geçen olgulardan sıfırdan yazılır. Yayına çıkmadan önce her metin, kaynak metinlerle kelime dizisi düzeyinde karşılaştırılır; kaynaktan alınmış bir cümle tespit edilirse metin yeniden yazılır. Tek istisna kamusal figürlerin doğrudan sözleridir: tırnak içinde, kişinin adıyla ve kaynağıyla verilir.

4. Tarafsızlık

Hiçbir partinin, kişinin, kurumun, kulübün ya da ülkenin tarafını tutmayız. Olguları aktarırız; değerlendirme yalnızca açıkça "Analiz" etiketli içerikte ve hangi veriye dayandığı gösterilerek yer alır. Aynı konudaki farklı tarafların açıklamaları aynı ölçüde yer bulur. Sıfatlarla yönlendirme ("skandal", "tarihi", "rezalet") yapılmaz; okuyucu sıfatı kendisi koyar.

5. Masumiyet karinesi

Kesinleşmiş mahkûmiyet olmadan kimseyi suçlu olarak adlandırmayız. Soruşturma ve kovuşturma aşamasındaki kişiler için "şüpheli", "sanık", "iddia edilen" ifadeleri kullanılır; suçlama ile hüküm aynı cümlede karıştırılmaz. Beraat ve takipsizlik kararları, ilk haberle aynı görünürlükte duyurulur.

6. Kişilik hakları ve özel hayat

Çocukların, suç mağdurlarının, cinsel saldırı ve intihar haberlerindeki kişilerin ve kamusal figür olmayan kişilerin kimliği, adresi, fotoğrafı, plakası ve kişisel verileri yayımlanmaz; tanınmalarını sağlayacak ayrıntılar verilmez. Kamusal figürlerin özel hayatına ilişkin bilgi, yalnızca kamu görevleriyle doğrudan ilgili olduğunda haber değeri taşır. İntihar haberlerinde yöntem ve yer ayrıntısı verilmez.

7. Dil

Küfür, argo, hakaret, aşağılama, nefret söylemi ve ayrımcı dil kullanılmaz. Başlıklar metnin söylediğini söyler; soru, ünlem ve büyük harfle vurgu içermez; tık tuzağı kurmaz. Yer adları tek bir Türkçe yazımla verilir. Sayılar ve tarihler kaynaklardaki gibidir, yuvarlanmaz.

8. Görseller

Kaynak sitelerin fotoğrafları ve videoları kullanılmaz. Görsel kaynaklarımız sırasıyla: lisanslı stok fotoğraflar, Wikimedia Commons'taki açık lisanslı fotoğraflar (eser sahibi ve lisans her görselin altında), kurumların basına açtığı resmî görseller ve yapay zekâ ile üretilmiş temsilî görseller. Temsilî görsel her zaman "Yapay zekâ ile üretilmiş temsilî görsel" ibaresi taşır; gerçek bir kişiyi, kaza ya da suç anını canlandırmaz, haberin konusu olan bir kişinin yüzünü üretmez. Grafikler kendi verilerimizden üretilir ve kaynakları yazılıdır.

9. Kaynak kaydı

Okuyucuya dış bağlantı gösterilmez; buna karşılık haberdeki her cümlenin hangi ham kaynaklara dayandığı yayın sistemimizde kayıtlıdır. Bu kayıt, bir düzeltme talebi geldiğinde ilk bakılan yerdir ve kaynağını gösteremediğimiz hiçbir cümle yayında kalmaz.

10. Yapay zekâ kullanımı

Haberlerin derlenmesi, kümelenmesi, doğrulanması, yazılması ve denetlenmesi büyük ölçüde yapay zekâ modelleriyle yapılır. Modeller yapılandırılmış kararlar üretir; bu kararlar yukarıdaki ilkelere göre kodla sınanır ve ancak ondan sonra uygulanır. Model, kaynaklarda olmayan bir bilgiyi ekleyemez; eklerse denetim aşamasında yakalanır ve metin yayımlanmaz. Yapay zekânın yazdığı haber, insan editörün yazdığı haberle aynı ilkelere tabidir ve aynı düzeltme politikası geçerlidir.

11. Hız ile doğruluk çeliştiğinde

Doğruluk kazanır. Bir gelişme ilk kez sosyal medyada ya da tek bir kaynakta göründüğünde sistem derhal başka kaynaklar arar; bulamazsa haber "doğrulanmadı" etiketiyle ve iddia olarak yayımlanır, manşete alınmaz. Bulduğunda haber güncellenir ve doğrulama durumu değişir.

12. Reklam ve haber ayrımı

Reklam alanları sabittir, her zaman "Reklam" ibaresi taşır ve haber metnine karışmaz. Reklam veren haber içeriğini etkileyemez; reklam karşılığı haber yapılmaz, haber geri çekilmez. Sponsorlu içerik yayımlanırsa açıkça etiketlenir.

13. Düzeltme

Hatalı bilgi fark edildiğinde haber düzeltilir ve altına tarihli bir düzeltme notu eklenir; önceki sürümler saklanır. Ayrıntılar düzeltme politikasında.

14. Seçim ve anket yayını

Anket haberlerinde şirket adı, saha tarihi, örneklem ve soru verilmeden sonuç yayımlanmaz. Seçim28 bölümündeki ortalamalar ve model tahminleri "anket değildir" etiketiyle verilir; hiçbir hesaplama belirli bir sonucu çıkaracak biçimde ayarlanmaz ve her hesabın yöntemi sayfada yazılıdır. Yasal yasak dönemlerinde anket yayını durdurulur.

Bu ilkeler yayın sistemimizin kodunda uygulanır ve değiştiğinde bu sayfada tarihli olarak güncellenir. Son güncelleme: 19 Kasım 2026.